A-7 – A-8 – A-9 (Мöndür-Sokkon I/2-3-4) Yazıtı Metni

Genel Bilgi

Ust-Kan bölgesine bağlı Möndür-Sokkon köyünün yakınlarındaki Çarış nehrinin sol kıyısında yer alan Ayrı-Kodogor denen yerdeki kayalara kazınmış metinler 1960 yılında B. Kadikov tarafından bulunmuştur. Ancak 1981 yılında yürütülen yol çalışmalarıyla ilgili patlatmalar sırasında birçoğu kaybolmuştur.



Bilimsel Araştırma

Metin üzerinde E. R. Tenişev, N. A. Baskakov, L. N. Tıbıkova, İ. A. Nevskaya, M. Erdal, K.Konkobaev, N.Useev, N.Şabdanaliev çalışmıştır.


Literatür

Тенишев Э. Р.  Древнетюркская эпиграфика Алтая // Тюркологический сборник. К 60 летию Андрей Ниоклаевича Кононова. -М., 1966,  -с.262

Баскаков Н. А.  Три рунические надписи из с. Мендур-Соккон Горно-Алтайской автономной области // Советская этнография. - Москва, 1966, № 6. С. 79-83.

Тыбыкова Л. Н., Невская И. А., Эрдал М.  Каталог древнетюркских рунических памятников Горного Алтая.-Горно-Алтайск,  2012.- С. 131-132.

K.Konkobaev, N.Useev, N.Şabdanaliev. Altay Cumhuriyeti’ndeki Eski Türk Yazıtları Albümü, Astana,, 2015.- s.29-33.  

Metin

E. R. Tenişev:

1) är aty at arpa äläs anta – addan (?) ölüp (än ?) ar(a) ärkimi: älig adačym: älig adačym: adyr(2)y (an) az bäki täzäd(2)ti;

2) At äriki: äl ät bunta ätiqim ätip (?)

 

1) Er adı At Arpa Eles, orada ünden ayrıldı. Sebebi elli eşim ayrılarak onları gücü az (düşmanlar) bozguna uğrattı.

2) Ün yönetimden, varlıktan (oluşmaktadır). Burada yapıp.


N. A. Baskakov:

 (ä)r (a)t(y) t(a)rpaq (a)jdd(y) külük … (ä)r … külüg (a)d(y) (ä)či(m) (a)t(y) (ä)rkä

anyγ (ä) (o)q (o)l külük q(y)rγ(y)z d(y)r (o)l kärg(ä)g(i)


Er adı Tarpak söyledi: ünlü ada sahip ünlü er, Erke Anıg adlı büyük ağabeyim, er ve ünlü Kırgız. Bu onun kaderi (ölümü).



L. N. Tıbıkova, İ. A. Nevskaya, M. Erdal:

1) (ä)r (a)tï (a)t(a)r (a)pa. (a)k yaddïn öl(ü)p (a)z(a)r. (ä)rk(i)m[n]i ? (ä)l(i)g (a)d(a)š(ï)m ad(ï)r(ï)p öz (ä)v(i)mä/(ä)v(i)ŋä t(ä)z(i)tdi.

2) (a)t (ä)rki : (e)l ut


1) Er adı Atar (o vurar) Apa. Nefret edilen yabancılardan dolayı öldü, azdı (kayboldu). Gücümü, elli arkadaşımı (benden) ayırdılar ve beni evime/evine kaçmaya zorladılar.

2) Süvarinin (kelime kelime: atın) gücü! Halkları yen!


K.Konkobaev, N.Useev, N.Şabdanaliev:

 1.  (e)r (a)tı  (a)t(a)r (a)pa (a)k. y(a)dd(ı)n öl(ü)p (a)z(a)r. (e)rk(i)m(i)n, (e)l(i)g (a)d(a)ş(ı)m (a)d(ı)r(ı)p öz b(e)ki t(e)z(i)tdi

2. (a)t (e)rki (e)l ut

3. (a)b b(i)t(i)g(i)ŋ


1. Er adı Atar Apa Ak. Yabancı yerde ölüp azdı (vefat etti). Gücümü, elli arkadaşımı ayırıp, kendi beyini kaçırttı.

2. At gücü devlet yen (ülkeye toprak kat)!

3. (Senin) av yazın.

Görüşleriniz İçin Tıklayınız