A-6 (Мöndür-Sokkon I) Yazıtı Metni

Genel Bilgi

Ust-Kan bölgesine bağlı Möndür-Sokkon köyünün yakınlarındaki Çarış nehrinin sol kıyısında yer alan Ayrı-Kodogor arazisinde 1960 yılında B. Kadikov tarafından 10'dan fazla metin bulunmuştur. Ancak yol çalışmalarıyla ilgili yapılan patlamalarda birçoğu kaybolmuştur. Söz konusu taş kırıntısı 2012 yılındaki çalışmalar sırasında Novosibirsk şehrindeki Arkeoloji Enstitüsü Müzesi'nde olduğu tespit edilmiştir. Ölçüsü: 1,2 х 0,4 m.


Bilimsel Araştırma

Metin üzerinde E. R. Tenişev, N. A. Baskakov, L. N. Tıbıkova, İ. A. Nevskaya, M. Erdal, K.Konkobaev, N.Useev, N.Şabdanaliev çalışmışlardır.


Literatür

Тенишев Э. Р.  Древнетюркская эпиграфика Алтая // Тюркологический сборник. К 60 летию Андрей Ниоклаевича Кононова. -М., 1966,  -с.262-265.

Баскаков, Н. А.  Три рунические надписи из с. Мендур-Соккон Горно-Алтайской автономной области // Советская этнография. - Москва, 1966, № 6. С. 79-83.

Тыбыкова Л. Н., Невская И. А., Эрдал М.  Каталог древнетюркских рунических памятников Горного Алтая.-Горно-Алтайск,  2012.- С. 129-130.

K.Konkobaev, N.Useev, N.Şabdanaliev. Altay Cumhuriyeti’ndeki Eski Türk Yazıtları Albümü, Astana, 2015. 

Metin

E. Tenişev:

кäšdimim: käzi ätig äsi äräni älim är äb äd jäš; ät äriki a: nta ätdim: jägän ät äl anta ätdim; аnta nä az äči any oq ägil: ätig äsi äräni: any oq ägili yd (id ?). -   keşdimim, sırayla: arkadaşlar ve asker ekibi, soylular, hizmetliler, ev ve bark, genç (köleler); fazlasıyla iyilik yaptım orada, küçük akrabalar, mülk, soylular (veya: iktidar) orada düzenledim; büyük akrabalar her ne kadar az olsa da – onlara boyun eğ, ekibe boyun eğ.


N. A. Baskakov:

 (ol) t(ü)rk (o)l aj t(ä)z(i)k beg (o)l (o)q (ä)g(i)r(ä) t(ä)g(i)š(ä) öltü [(o)q (i)gi] (o)q (ä)g(i)r(ä)… (o)l (ä)g(ä(ä)č(i)m är (a)j t(ä)z(i)k.


O, Türk Ay-Tezek Bey,

O, dövüşürken okla vurularak öldü,

O, benim ağabeyim er Ay-Tezek.


L. N. Tıbıkova, İ. A. Nevskaya, M. Erdal:

1) k(ä)šd(ä)mim, (ä)k(i)zi t(ä)g (e)ši (ä)r(ä)ni (e)l(i)m …

2) y(ä)g(ä)n (ä)t(ä)l b(i)t(i)d(i)m // y(e)g(i)n (e)l etd(i)m

3)... : b(i)t(i)d(i)m : ….t(ä)g(i)ši (ä)r(ä)ni…


1) Bağımlılarım, ikizler gibi eşlerim, askerler ve milletim ...

2) Ben, Yegen Etel,  (bunu) yazdım // ili iyilikle il ettim

3) Yazdım. … savaşlar … askerler …


K.Konkobaev, N.Useev, N.Şabdanaliev:

 1. k(e)şd(i)m(i)m, (e)k(i)zi, t(e)gi, (e)r(e)ni, (e)y ... b(i)z y(a)ş

2. ut (e)r kü b(i)t(i)d(i)m

3. y(e)g(e)n (a)pa (e)l b(i)t(i)d[im]

4. b(e)g(e)çi (a)nı ukg(ı)l, t(e)g,..... (e)li ukg(a)lı (e)ş(i)d


1. Kışdımım (bağımlılarım), ikizler, boy, askerler..... biz genç

2. (Ben) Ut Er Kü yazdım

3. (Ben) Yegen Apa El yazdım.

4. Bey oğulları, iyice anlayın, .... ili anlamak için dinleyin.


Görüşleriniz İçin Tıklayınız