Уюк-Тарлақ (Е-1) бұғытасы және мәтіні

Information

 

Жалпы сипаттамасы: Тарлақ өзені бойындағы Ыжын-бұлақ тауының қырында орнатылған.   Сұр жасыл сланец тақта тастан жасалынған. Өлшемі: биіктігі - 2,61 м, ені - 0,24 м, қалыңдығы - 0,30 м. Аталмыш ескерткішті 1916 ж. А.В. Андрианов ұйымдастыруымен  Минусинск музейіне әкелген.  ММ  инв. № 20

Ғылыми зерттеулері: 1888 ж. И.Р. Аспелин тапқан.  Аталмыш бұғытастағы түрік бітігінің мәтіндік зерттеулерін, аудармаларын жасауға В.В. Радлов, Х.Н. Орхун,  С.Е. Малов, И.А. Батманов, А.Ч. Кунаа, И.Л. Кормушин, А.С. Аманжолов, Д.Д. Васильев, И.Л. Кызласов қатарлы ғалымдар мол үлес қосты.

 

Әдебиет:

 

Radloff  W.  Die Inschriften vom Ujuk-Tarlak  // Die Alttürkischen Inscrihpiften de Mongolei.  Dritte  Lieferung  Die Denkmäler von Koscho-Zaidam, die ubrigen denkmaler des Orchon bechens und denkmaler im flussgebiete  des Jenissei. -St.Petersburg, 1895. p. 304.

Малов С.Е.   Памятник с Уюк Тарлака, притока р. Улуг-Кема // Енисейская письменности тюрков. -М.-Л., 1952. С.11-13.

Батманов И.А.  Памятник с Уюк Тарлака // Язык енисейских памятников древнетюркской письменности. -Фрунзе, 1959. С. 135-138.

Батманов И.А. и Кунаа А.Ч.  Памятник Өөк-Тарлага Е-1. М-20  // Памятники древнетюркской письменности Тувы. Выпуск ІІ, -Кызыл, 1963. С. 9-10.

Tekin T.   On a Misinterpreted Word in the Old Turkic Inscriptions  // Ural-altaische Jahrbucher. 1964, Vol. 35, Fasc. 8, pp. 134-144.

Кормушин И.В. Тюркские Енисейские эпитафии. Тексты и исследования. -М., 1997. С. 5.

Аманжолов А.С. Тюркская руническая графика (методическая разработка). -Алма-Ата,1980. С. 25.

Аманжолов А.С. Түркі филологиясы және жазу тарихы. Оқу құралы. -Алматы, 1996. 48 б.

Аманжолов А.С. История и теория древнетюркского письма. -Алматы, 2003. 60, 111 б.  


 

 

жол

Түрiк бiтiк тiлiнде

 

1.                              

 Аtım: El Tuğun: Tutuq: ben: Teŋiri: Elim: ke: еlçisi: ertim: altı: bağ: budun:qa: [beg: ertim: ]

2.                              

еsiz: Elime: qunçuyıma: oğulıma: budunıma: esiz: іme: altmış : yaşımda: 


             

 

 

 

 

1

Tm alTUGN TUTx bn tyri alm Ka alCisi rtm LTi BGBUDN Qabgrtm

 

2

siz alma QUWUJma UGLUma BUDNma siz ma LTmY JYmDa

 

Leave a comment