Талас- V ( Т-5) бітіктасы

Жалпы мәлімет

  VIII-X ғғ. Талас қаласынан (бұрыңғы Әулие –Ата уезді, Дмитриевский қалашығы) 8 шақырым шығыс-оңтүстіктегі Айр-Там-Ой (Қырық-Қазық)  деген жерден табылған. Талас өзені бойындағы бітіктастардың бірі. Анық қанық дерек жоқ. Г. Гейкелдің көшірме эстампажы бойынша  дөңгелене қашалған 3 жол мәтін бар. Қайда екені белгісіз  ?  


Ғылыми зерттеулер

1898 ж. Г. Гейкел  тапқан.  Ю. Немет , С.Е. Малов  , Х.Н. Орхун, И.А. Батманов зерттеу жүргізген.

Ғылыми әдебиет

Heikel H.T.   Аltertümer aus dem Tale des Talas in Turkestan . Travaux ethnographiques , 1918, VII. Taf. XXII-XXIV.

Nemet Julius  Die Köktürkischen Grabinschriften aus dem Tale des Talas in Turkestan // Körösi Csoma –Archivium . Edited by Gyula Nemeth. volume II,  Budapest 1926-1932. authorized print by E.I. Brill ,Leiden, 1967. pp. 141-142.

Малов С.Е.  Пятый  памятник // Памятники древнетюркской письменности Монголии и Киргизии. М.-Л., 1959,  С. 62-63. Рис-13.  

Orkun H.N.  Talas yazitlari  // Eski Türk yazîtlari.  Istanbul, 1936. T-II. 137  s.

Батманов И.А.  Текст № 5  // Таласские памятники древнетюркской письменности. Фрунзе, 1971. С. 15-16.,  Рис-7.   

Мәтін


zis iCRUJaLGaNUTQ YimRVU

uyruaRraRiaiLGUCmU

atrbLUQilg iTmUGaRrbRi i


 

1.       

ubası rmış (а) qatun (a ağıl (a) yorçı (a) esiz

2.       

umaç oğulı (a) ıra er ar(a) ürüŋ gü……..ldq… 

3.       

i (a) ıra er ar(a) ağum atı (a) keli qulı er ar(a)………………..qam…




  С.Е. Маловтың транскрипциясы мен  орысша аудармасы :

1. Оғурмыш (Оғрамыш) (а) қатун ағлайур өчі (е) сізе

2. Умач оғлы (а) іт берт (а) өруң күм(үс) ...ү....лдқ.....

3. іа іт берт (а) ғум  т...ы..н.. ілі қол берт (а) с үбс

(1) Разбитая горем княгиня рыдает , старшая бабушка , в отношении вас

(2)  Сын ее Умач ... дары ...блестящее серебро ...

                                            (3)  ...дары ...дары





Пікір қалдыру