«Сэврэй» кешені және бітіктасы

Жалпы мәлімет

Қазіргі Моңғолия Өмнөговь аймағы Сэврэй сұмынынан 6 км оңтүстік шығыста орналасқан тас қорғанды кешенде табылған.  Бітіктас мәрмәр тастан жасалынған. Осы тастың тегістеу бетінде  көне түрік 7 жол  және көне соғды жазулы 7 жол мәтін қашалған. Бірақ оның  таңба-әріптері  өте өшіңкі. Бітіктастың өлшемі: 0,8 х 0,52 х 0,69 м. 

Ғылыми зерттеулер

1948 ж. И.А. Ефремов алғаш рет анықтаған. 1968 ж. Б. Ринчэн фотосуретін жариялады. 1969 ж. Совет одағы–Моңғолия тарихи-мәдени бірлескен экспедициясы құрамында С.Г. Кляшторный, Б. Базылхан ,  Х. Лувсанбалдан, М. Шинэхүү қатысқан топ зерттеу жүргізген. 1971 ж. С.Г. Кляшторный, В.А. Лившиц бітіктастың мәтіндік зерттеуін жасады. 1997 ж. Моңғолия-Жапония бірлескен экспедициясы зерттеген. 

Ғылыми әдебиет

Rіtchen B.  Les dessigns pictographiques et les inscriptions sur les rochers et sur les steles en Mongolie. Corpus Scriptorum Mongolorum Instituti Linguae et Litterarum Academiae Scientiarum Reipublicae Populi Mongolici, Tom. 16, Fasc. 1, Улаанбаатар. 1968, 42 т.

Кляшторный С.Г., Лившиц В.А.  Сэврэйский камень // Советская Тюркология, 1971. № 3,-С. 106-112.

Yutaka Yoshoda, Takao Moriyasu, Akio Katayam   Sevrey Inscription // Provisional report of researches on historical sites and inscriptions in Mongolia from 1996 to 1998 . Edited by Takao Moriyasu  and Ayudai Ochir.  The Society of Central Eurasian Studies, Toyonaka, Osaka University,  1999. pp. 225-226.  

Мәтін

Сэврэйн бітіктасындағы көне соғды мәтіні

 Ютака Йошида бойынша транскрипциясы мен ағылшынша аудармасы: 

1.       (m) II BLANK уγ(1)++γ[       ]++++++ BLANK (rt)[y?

2.       ]++ s(m)wtr z-npw ZY 'wδ rw[ ](t)r'y ZY ßtδl'+ (pr) '(wtcw"n) ++(c)tδ'rt (ZY) γ+[

3.       ]p'nγrn'kw 'w(t)[   ]y [ ]+t "p (ßtδ)'rt ZY m'γ nwc +++[

4.       p](r)št[']t (δ)['r-                               ]+++++++[

5.       ]( y) L (‘)                         ]t s'r (w)'nkw pty++r +++nt[

6.       ] ++ [ ] s(')t δ'r('y)m (rt)y  δ +++ t [

7.                              ] +++++++[

 

1.     [We wrote this inscription?] II Yaghl*** ... Then     

2.                    the coast of the ocean and there Ru*** and Vatdhal*** ***ed and

3.     ............................................................... *** *** ... he brought water and we ... new              

4.     .......... prepared   

5.     ..................... not... to ... thus           

6.     ..................... we ***ed. Then           

7.     ................................

 

 

 

Сэврэй бітіктасының  көне түрк мәтіні

 

……………….Yağlığ …………….

………………Qutluğ: b………….

…………. kü  ta…………………………..

………tegin……ur q…………..

 

.on…….nça …….bu………buy………

……uruŋ….miz.ta……………….

……………………………………..bal……..

Пікір қалдыру