«Их бичигт» мәтіні

Жалпы мәлімет

Бұл ескерткiш Моңғолия, Дундговь аймағының Говь-Угтаал сұмынының 2-бөлiмшесі «Их бичигт, Бага бичигт»  (Ұлы бiтiктi, кiшi бiтiктi) деген жердегi жартаста қашалған. Онда көне түрк, ұйғыр жазуымен қатар көне моңғолша, тибетше және басқа мәтін,  таңбалар  мол. Көне түрк мәтін жартаста жерден 180 см биiкте жазылған. Жазудың астында көне ұйғырша екi сөз жазылған. Көне түрк мәтіні – 16 таңба-әрiптi . Жазудың ұзындығы 61 см. Таңба-әрiптiң мөлшерi 8 см. Бұдан екi таңбасы жазудың сол жақ үстiнде.

Ғылыми зерттеулер

Осы ескерткiш туралы алғашқы Ц.Баттулга зерттеп, өз оқылымын  жариялады. 

Ғылыми әдебиет

 Баттулга Ц. Их бичигтийн бичээс //  Монгол улсын их сургууль. МСДС. Улаанбаатар. Боть. 10(122). ІІІ дэвтэр.1996. 9-11 х

Баттулга Ц. Дундговь аймгийн Дэл уул, Их бичигтэд хийсэн судалгаа. ТХГБС.УБ., 1997.

Мәтін

mdtbiYBNUiWUQzUB NQ

Осы ескерткiш туралы алғашқы Ц.Баттулга зерттеп, өз оқылымын  жариялады.

1.qan 2. boz qan anci una basi bitidim

 

1. Хан 2. Бoз хан ингэж зөвшөөрөөд (тохиролцоод) эхлэн бичив би

( «Боз хан мен осылай ұйғарып жаза бастадым» )


Екі сөз ұйғыр жазулы мәтін:Töküs Tüke Төкүс Түке.

Qan Buz aqunçı  on başı  bitidim


Пікір қалдыру